Przedstawiamy scenariusz zajęć gdzie CZĘŚĆ 1 to scenariusz dla nauczycieli, a CZĘŚĆ 2 to materiał dla uczniów. 

CZĘŚĆ 1 - dla nauczycieli

Temat: Zmiany klimatu, CO2 i Ty

Cele
Po zakończeniu zajęć uczeń/uczennica:
• rozumie na czym polegają zmiany klimatyczne oraz co je powoduje
• zna następstwa ocieplenia klimatu na Ziemi
• rozumie konieczność stosowania alternatywnych źródeł energii
• wie jak gospodarować energią w sposób bardziej odpowiedzialny

Metody
dyskusja, praca zespołowa, wykład, plakat

Użyte środki
poradniki edukacyjne, prezentacja PowerPoint, marker, duże arkusze papieru, pisaki, karteczki
samoprzylepne

Przebieg zajęć

1. Zacznij zajęcia od krótkiego wprowadzenia, w którym zwróć uwagę na pojawiające się ekstremalne zjawiska pogodowe takie jak: fale upałów, powodzie, huragany, susze, sztormy. Zapytaj uczniów z czego wynikają te anomalie. Następnie przedyskutuj z nimi takie kwestie jak: zmiany klimatyczne zachodzące na przestrzeni dziejów, przyspieszenie zmian klimatycznych w XX wieku, wpływ człowieka na zmiany klimatyczne. W tym miejscu, korzystając z prezentacji PowerPoint, pokaż uczniom zachodzące zmiany temperatury na Ziemi. Konsekwencją dyskusji powinno być zwrócenie uwagi uczniów na zmiany zachodzące w atmosferze pod wpływem działalności człowieka, ze szczególnym uwzględnieniem efektu
cieplarnianego.

2. Podziel klasę na czteroosobowe zespoły i zaproponuj wykonanie plakatu przedstawiającego schemat efektu cieplarnianego. Następnie poproś uczniów o zaprezentowanie wykonanych prac oraz o komentarz. Powinien on uwzględniać: źródła gazów cieplarnianych, wpływ gazów cieplarnianych na zmiany w atmosferze, skutki efektu cieplarnianego. W razie potrzeby uzupełnij prezentacje uczniów o wiadomości zawarte w poradnikach edukacyjnych. Ilustracja efektu cieplarnianego znajduje się w prezentacji PowerPoint na płycie CD.

3. Podziel klasę na 5 grup, przydzielając każdej z nich jeden typ energii odnawialnej (energia wiatrowa, energia słoneczna, biomasa, energia geotermalna, energia wody). Poproś uczniów, aby w grupach zastanowili się, jakie są realne możliwości szerokiego zastosowania danych rodzajów odnawialnych źródeł energii w Polsce.

4. Na arkuszu papieru narysuj na 9 okręgów i podpisz je odpowiednio: ogrzewanie, światło, gotowanie, pranie, lodówka i zamrażarka, zmywarka, komputer i drukarka, czajnik elektryczny, transport. Następnie poproś, aby uczniowie zastanowili się, w jaki sposób mogą gospodarować energią w sposób bardziej odpowiedzialny i w tym samym przyczynić się do zahamowania zmian klimatu. Po zweryfikowaniu odpowiedzi (propozycje nie powinny się powtarzać), poproś, by uczniowie zapisali zaproponowane przez siebie zasady na karteczkach samoprzylenych i przykleili je wewnątrz odpwiednich okręgów. Zaproponuj, aby powstały w ten sposób „kodeks” uczniowie umieścili w widocznym miejscu w klasie tak, by przypominał o zasadach odpowiedzialnego gospodarowania energią.

5. Jako pracę domową zaproponuj zadanie z CZĘŚĆI 2.

Przydatne linki

[kampania WWF „Zróbmy dobry klimat”]
[przewodnik po energooszczędnych urządzeniach gospodarstwa domowego]
[kampania Komisji Europejskiej „Ty też masz wpływ na zmiany klimatu”]
[kampania Greenpeace na temat zmian klimatu]
[tu obliczysz swój własny ślad ekologiczny]
[posadź drzewko z Fundacją Aeris Futuro, dedykując je bliskiej osobie]
[kampania studentów AGH Oszczędź Sobie! Zatrzymaj Dobrą Energię!]
[kalkulator emisji dwutlenku węgla]
[serwis na temat zmian klimatu i odnawialnych źródeł energii]
[strona organizacji Climat Care na której policzysz, jakie ilości dwutlenku węgla emitujesz do atmosfery
poprzez transport]

CZĘŚĆ 2 – dla uczniów

Temat: Zmiany klimatu, CO2 i Ty

Klimat właśnie się zmienia

Klimat zmieniał się i będzie się zmieniać z przyczyn naturalnych. Jednakże ostatnie badania wykazują, że z powodu działalności człowieka zmiany te są znacznie większe. Czy zauważyłeś/zauważyłaś, że takie zjawiska klimatyczne jak susze, burze czy powodzie stają się u nas coraz częstsze, że zimy są cieplejsze niż kiedyś i coraz mniej jest śniegu a więcej deszczu? Czy nie dziwi Cię fakt, że lato jest coraz gorętsze, a wiosna z każdym rokiem przychodzi wcześniej? To wszystko to są właśnie oznaki przyspieszonych zmian klimatu
– czyli tzw. globalnego ocieplenia. Przyczyny zmian klimatu można podzielić na dwie grupy: zmiany wywołane czynnikami naturalnymi oraz zmiany spowodowane działalnością człowieka. Te drugie powoduje głównie dwutlenek węgla (CO2), który ulatnia się do atmosfery w wyniku spalania paliw kopalnych takich jak węgiel, ropa naftowa czy gaz ziemny. Zwiększone stężenie CO2 zatrzymuje ciepło na Ziemi stając się przyczyną globalnego ocieplenia. Zmiany klimatyczne są obecnie jednym z największych zagrożeń ekologicznych na naszej planecie, mają szkodliwy wpływ zarówno na ekosystemy, bioróżnorodność, jak i na gospodarkę oraz życie człowieka.

Co powoduje zmiany klimatu?

Nasza atmosfera pełni rolę przeźroczystej, ochronnej warstwy wokół Ziemi. Wpuszcza światło słoneczne i zatrzymuje ciepło. Bez niej ciepło słoneczne natychmiast odbijałoby się od powierzchni Ziemi i wędrowało w kosmos. W takim przypadku przeciętna temperatura na naszej planecie wynosiłaby -18°C. Wytworzone ciepło jest więc częściowo zatrzymywane w atmosferze podobnie jak ma to miejsce w szklarni. Ten naturalny proces nazywa się efektem cieplarnianym (lub rzadziej „szklarniowym”) i dzięki niemu możliwe jest życie na Ziemi. Za efekt ten odpowiedzialne są gazy cieplarniane znajdujące się w atmosferze, które pozwalają na zatrzymanie części ciepła przy powierzchni Ziemi. Ten niezbędny do życia na Ziemi proces intensyfikowany jest jednak przez ludzką działalność. W ostatnim stuleciu spowodowała ona podniesienie zawartości gazów cieplarnianych w atmosferze, co w znacznym stopniu pogłębiło występujący w niej efekt cieplarniany. Największą rolę w tym procesie odgrywa dwutlenek węgla, który stanowi 80% wszystkich gazów cieplarnianych. Aż 37% emisji CO2 tworzonych jest w procesie produkcji energii elektrycznej. Co roku światowy sektor energetyczny emituje do atmosfery 23 miliardy ton CO2. Za kolejne 30% odpowiada transport, przede wszystko lotniczy i samochodowy. Pozostała część emitowana jest przez przemysł, sektory usług oraz z gospodarstw domowych, korzystających z indywidualnych kotłów i kominków. Inne gazy cieplarniane, takie jak metan i podtlenek azotu, emitowane są na skutek działalności rolniczej oraz w wyniku składowania odpadów. Koncentracja wszystkich tych gazów osiągnęła najwyższy poziom              od 650 000 lat. W rezultacie średnia temperatura na Ziemi wzrosła o 0,6°C, a w Europie o 1°C.

Czy wiesz, że:

• Dziesięć najgorętszych lat, odkąd prowadzone są pomiary (mniej więcej od 1860 roku), miało miejsce po roku 1990.
• Eksperci klimatolodzy prognozują, że w tym stuleciu temperatury na Ziemi wzrosną w granicach 1,4-5,8°C, a temperatury w Europie w granicach 2-6,3°C. Taki wzrost temperatury może nie robić wrażenia. Ale trzeba pamiętać, że podczas ostatniej epoki lodowcowej, kiedy większą część Europy pokrywał lód polarny, średnia temperatura na Ziemi wynosiła jedynie 5°C mniej niż dzisiaj.

Skutki zmian klimatu

Topnieje powłoka lodowa na biegunach. Obszar morza pokryty lodem arktycznym na Biegunie Północnym zmniejszył się o 10%, a grubość lodu znajdującego się nad wodą zmniejszyła się o około 40%. Na drugiej półkuli pokrywa lodowa Antarktyki również podlega tym procesom. Kurczą się lodowce. Prawdopodobnie 75% lodowców w Alpach Szwajcarskich zniknie do 2050 roku. W Austrii i Szwajcarii społeczności lokalne podejmują desperackie próby okrywania lodowców specjalną folią, zabezpieczając je przed topnieniem. Lodowiec pokrywający Kilimandżaro prawdopodobnie stopi się do 2020 roku. Podnosi się poziom mórz. Poziom mórz na przestrzeni ostatniego stulecia podniósł się o 10-25 centymetrów i przewiduje się, że będzie on nadal wzrastał nawet o 88 centymetrów do 2100 roku. Spowoduje to zalanie nisko położonych
wysp i obszarów przybrzeżnych, takich jak Malediwy, delta Nilu czy Bangladesz. W Europie zagrożonych jest około 70 milionów mieszkańców terenów przybrzeżnych. Woda morska przedostanie się na obszary położone nawet w głębi lądu, zanieczyszczając tereny uprawne i zasoby słodkiej wody. Zmiany klimatu powodują ekstremalne zjawiska pogodowe, takie jak huragany, powodzie, susze i fale upałów. W ostatniej dekadzie wydarzyło się trzy razy więcej klęsk żywiołowych związanych z pogodą – w większości powodzi i huraganów – aniżeli w poprzednim dziesięcioleciu. Fala upałów, która przeszła w sierpniu 2003 roku przez Europę była najgroźniejszą od ponad 500 lat. Tylko we Francji spowodowała śmierć blisko 15 000 osób. W przyszłości w regionie śródziemnomorskim możemy spodziewać się ekstremalnie gorących okresów (powyżej 35°C) trwających nawet 6 tygodni. Uderzy to w dwie podstawowe gałęzie gospodarki w tym regionie – turystykę i rolnictwo. W większym stopniu zacznie brakować pitnej wody. Około jedna piąta światowej populacji (ok. 1,1 miliarda ludzi), nie ma dostępu do czystej wody pitnej. Jeżeli temperatury wzrosną o 2,5°C powyżej poziomu sprzed rewolucji przemysłowej, dodatkowo 2,4-3,1 miliarda ludzi na świecie będzie cierpieć z powodu niedostatku wody. Wzrośnie poziom głodu na świecie. Wzrost temperatury o 2,5°C oznaczać będzie zagrożenie głodem dla kolejnych 50 milionów ludzi, poza tymi 850 milionami, które już dzisiaj cierpią z powodu chronicznego głodu. Groźne choroby zakaźne będą się rozprzestrzeniać. Wyższe temperatury umożliwią owadom (np. komarom) przenoszenie takich chorób jak np. malaria w rejony, do których dotychczas nie docierały. Zginą liczne gatunki roślin i zwierząt. Zmiany klimatu będą miały ogromny
wpływ na całe ekosystemy, których granice znacznie się przesuną, w wyniku czego wiele gatunków nie będzie w stanie się do tego przystosować i zniknie z powierzchni Ziemi. Zmiany klimatu mogą doprowadzić do wyginięcia nawet jednej trzeciej gatunków na Ziemi do roku 2050! Szczególnie narażone są
niedźwiedzie polarne, foki, morsy i pingwiny. Katastrofalny rok 2005 kwiecień – w ciągu jednej doby w górach północnych Indii spadło 944 mm deszczu – rekord światowy. sierpień – w południowe wybrzeże Stanów Zjednoczonych uderzył huragan „Katrina” powodując śmierć ponad 1000 osób i szacunkowe straty 125 miliardów USD. październik – przez Hiszpanię przetoczył się pierwszy w dziejach Europy
huragan „Vince”. październik – najsilniejszy znany nam huragan „Wilma”, w którego centrum
zanotowano rekordowo niskie ciśnienie 882 milibara, zdewastował Karaiby i Jukatan – straty 15 miliardów USD. listopad – huragan „Delta” po raz pierwszy w historii uderzył w Wyspy Kanaryjskie,zabijając kilka osób.
źródło: www.wwf.pl

Sektor energetyczny w Polsce

W Polsce głównym źródłem energii jest węgiel. Około 70% całej produkcji energii, zarówno cieplnej jak i elektrycznej, jest oparte na tym surowcu. Dla porównania, w krajach zachodnioeuropejskich jedynie niecałe 20% energii produkowane jest z węgla. Niestety, tak duże uzależnienie sektora energetycznego w naszym kraju od węgla przyczynia się do ogromnych emisji CO2. W zeszłorocznym raporcie „Dirty Thirty”, przygotowanym na zlecenie WWF, na liście trzydziestu unijnych elektrowni emitujących największe ilości dwutlenku węgla znalazło się aż 5 polskich zakładów. Znaczna redukcja emisji CO2 w Polsce jest jednak możliwa. Wymaga ona większego zróżnicowania paliw i wzrostu udziału takich surowców, jak gaz ziemny, który emituje mniejsze ilości dwutlenku węgla, a przede wszystkim dużo większego wykorzystania odnawialnych źródeł energii, np. biomasy i wiatru.

Odnawialne źródła energii

Energia wiatrowa

Wiatr powstaje na skutek różnicy ciśnień atmosferycznych. Elektrownie wiatrowe potrafią efektywnie zamieniać energię kinetyczną wiatru w energię elektryczną. Na dwóch trzecich obszaru Polski występują korzystne warunki do rozwoju energetyki wiatrowej, co oznacza, że średnia roczna prędkość wiatru wynosi tam około 4 m/s.

Energia słoneczna

Energia słoneczna jest wykorzystywana do produkcji energii elektrycznej lub energii cieplnej. Energię cieplną, służącą np. do ogrzania wody użytkowej, wytwarza się w kolektorach słonecznych. W Polsce, ze względu na panujące warunki klimatyczne (nierównomierny rozkład promieniowania słonecznego w ciągu
roku), energia słoneczna wykorzystywana jest w niewielkim zakresie.

Biomasa

Biomasą nazywane są surowce energetyczne pochodzenia organicznego, takie jak drewno, odpady drewna i specjalne rośliny energetyczne. Najprostszym i powszechnie stosowanym sposobem uzyskania energii z biomasy jest jej spalanie. Spalanie biomasy jest wprawdzie źródłem emisji dwutlenku węgla, jednak emitowana ilość CO2 powstająca przy spaleniu np. wierzby jest pochłaniana przez jej następne pokolenia. Biomasa jest największym potencjalnym źródłem energii odnawialnej w Polsce. Obecnie pracuje kilkaset zakładów biomasowych w skali kraju, jednak daleko nam do państw skandynawskich lub Austrii – liderów w wykorzystaniu energii ze spalania biomasy. Kraje te obecnie generują ponad 10% energii z takich źródeł.

Energia geotermalna

Energia geotermalna pochodzi z praktycznie niewyczerpalnego źródła ciepła, jakim jest gorące wnętrze Ziemi. Ciepło to jest rezultatem zachodzących tam reakcji jądrowych i termochemicznych, a zjawisko wzrostu temperatury wraz z głębokością może zostać wykorzystane do celów ciepłowniczych pod postacią
wydobywanych na powierzchnię wód geotermalnych. Aby można było mówić o niewyczerpalnym źródle energii, woda po oddaniu ciepła musi zostać z powrotem wtłoczona do wnętrza Ziemi. Polskie złoża geotermalne pokrywają aż 60% powierzchni kraju, ale ich wykorzystanie jest ciągle bardzo kosztowne.

Energia wody

Energia wody to zarówno energia fal morskich i pływów, energia zmagazynowana w stojących zbiornikach wodnych, oraz energia wód płynących. Główne znaczenie dla energetyki mają wody śródlądowe. Wykorzystanie w elektrowniach energii wodnej polega na spiętrzeniu wody, a następnie przetworzeniu
energii spadających wód w energię mechaniczną lub elektryczną. Należy jednak pamiętać, że wielkie elektrownie wodne mogą wywierać niekorzystny wpływ na środowisko, dlatego lepiej budować małe elektrownie. W Polsce zasoby energii wody nie są zbyt obfite.
źródło: www.wwf.pl

Co Ty możesz zrobić, aby zahamować zmiany klimatu?

Ogrzewanie

1. Nie przegrzewaj mieszkania. Obniżenie temperatury pomieszczeń tylko o 1°C może zmniejszyć do 7% rachunek za energię!
2. Przykręcaj termostat tak, by w nocy lub pod Twoją nieobecność temperatura w mieszkaniu nie przekraczała 17°C, a w dzień 20°C.
3. Kiedy wietrzysz pokój, zostaw okno szeroko otwarte na kilka minut, a potem je zamknij – nie pozwól ciepłu uciekać przez dłuższy czas.

Światło

1. Nie zapominaj wyłączyć światła, kiedy go nie potrzebujesz. Wyłączenie pięciu tradycyjnych żarówek oznacza oszczędności rzędu 200 PLN rocznie i zmniejszenie emisji CO2 o 400 kg.
2. Wyłączenie światła opłaca się jedynie, gdy ponowne jego zapalenie nie nastąpi w ciągu 8 minut. W przeciwnym razie zużywasz o wiele więcej energii przy samym włączaniu światła niż ta sama żarówka zużywa podczas świecenia przez 8 minut.
3. Korzystaj z coraz popularniejszych świetlówek kompaktowych. Zużywają one o 80% mniej energii niż tradycyjne, pracując przy tym od 5 do 10 razy dłużej. Wystarczają średnio na 6-8 lat.
4. Jeśli używasz świetlówek kompaktowych, wyłączaj światło tylko wtedy, gdy wychodzisz z pomieszczenia na dłużej niż 6 minut, bo częste włączanie skraca ich trwałość. W pomieszczeniach, gdzie z oświetlenia korzystasz przez krótki czas, pozostaw żarówki tradycyjne.
5. Maluj ściany na jasny kolor. Pomieszczenia wydają się wtedy jaśniejsze i wymagają mniejszej ilości żarówek do oświetlenia.
6. Regularnie czyść oprawy lamp. Ich zanieczyszczenia mogą zmniejszyć skuteczność świetlną od 20% do 50%.

Gotowanie

1. Używaj przykrywek do garnków. Gotując w garnku z przykrywką zużywasz trzy razy mniej energii, niż gotując bez przykrycia.
2. Gotuj posiłki w małej ilości wody. 3. Aby uniknąć znaczących strat ciepła, drzwiczki piekarnika otwieraj jak najrzadziej. Wcześniejsze nagrzanie piekarnika nie zawsze jest niezbędne.
4. Oszczędzaj prąd wykorzystując energię cieplną już zgromadzoną wskutek nagrzewania. Na 5 do 10 minut przed planowanym zakończeniem gotowania wyłącz piekarnik lub płytę – temperatura przez ten czas będzie
utrzymywać się na zbliżonym poziomie.
5. Używaj garnków o gładkim, dobrze przewodzącym spodzie. Brud na dnie garnka zwiększa nawet o 50% zużycie energii potrzebnej do podgrzania potraw.
6. W czasie gotowania staraj się dopasować wielkość naczynia do wielkości płyty grzejnej (średnica garnka powinna być o około 2 cm większa od średnicy płyty grzejnej). Takie postępowanie zapobiega stratom
ciepła.
7. Przy zakupie kuchenki sprawdź z czego zrobiona jest płyta grzejna. Płyta żeliwna wykazuje się bardzo niską sprawnością rzędu 55%, płyta ceramiczna – sprawnością rzędu 60%, a indukcyjna – 90%. Sprawność
bezpośrednio wpływa na zużycie energii.

Pranie

1. Uruchamiaj pralkę, tylko wtedy, kiedy jest w niej zgromadzony pełny ładunek prania. W przeciwnym wypadku marnotrawisz energię elektryczną i wodę. Instrukcje obsługi pralek informują o maksymalnym załadunku, podając ciężar rzeczy przeznaczonych do prania w stanie suchym.
2. Korzystaj z funkcji prania wstępnego oraz z prania w wysokiej temperaturze tylko w przypadku rzeczy mocno zabrudzonych. Cykl prania będzie krótszy i zużycie energii będzie niższe.
3. Korzystaj z programów ekonomicznych.
4. Jeśli planujesz zakup nowej pralki, porównaj wskaźniki zużycia energii podane na etykietach  energetycznych. Wybieraj urządzenia charakteryzujące się najwyższą klasą energetyczną (od A do A++).

Lodówka i zamrażarka

1. Myj i rozmrażaj lodówkę regularnie. Możesz w ten sposób zaoszczędzić do 30% energii.
2. Nie ustawiaj lodówki na najwyższe chłodzenie. Jeśli temperatura w lodówce jest niższa niż 5°C, będzie ona tylko zużywała więcej energii, a Twoje jedzenie nie zachowa dłużej świeżości. Temperatury chłodzenia
od 6°C do 8°C, a zamrażania -18°C są w pełni wystarczające.
3. Nie wkładaj gorącego lub ciepłego jedzenia do lodówki. Niech wcześniej ostygnie. Żywność, która ma być z powrotem umieszczana w chłodziarce, powinna jak najszybciej do niej wrócić zanim się ogrzeje.
4. Produkty z zamrażarki rozmrażaj w lodówce. Pochłaniają one ciepło jej wnętrza i w efekcie lodówka zużywa mniej energii.
5. Otwieraj lodówkę lub zamrażarkę tylko na tak długo, jak to jest potrzebne.
6. Sprawdź szczelność drzwiczek. Najprościej można to zrobić poprzez włożenie pomiędzy nie kartki papieru. Jeśli daje się ona łatwo wyciągnąć, oznacza to, że uszczelki trzeba wymienić.
7. Nie umieszczaj urządzeń chłodzących w pobliżu źródeł ciepła lub w miejscu bezpośredniego nasłonecznienia. Aby zapewnić prawidłowy obieg powietrza, pomiędzy tyłem urządzenia a ścianą powinna być kilkunastocentymetrowa przerwa.
8. Kupując lodówkę bądź zamrażarkę, zwróć uwagę na to, aby urządzenie charakteryzowało się najwyższą klasą energetyczną (od A do A++). Klasy energetyczne dla lodówek i zamrażarek określają zużycie energii
w stosunku do tzw. użycia standardowego. Klasa A zużywa około 55% standardowego zużycia energii elektrycznej, klasa E od 100% do 110%, zaś klas G – ponad 125%.

Zmywarka

1. Wkładając naczynia do zmywarki, wykorzystuj całą jej pojemność. W ten sposób będziesz zmywać rzadziej i mniej energii zużyjesz.
2. Program z ekspresowym zmywaniem pozwala na ograniczenie czasu zmywania, oszczędność wody, a także na zmniejszenie poboru energii. Możesz go stosować do niewielkiej ilości naczyń zaraz po posiłku.
3. Jeśli planujesz zakup zmywarki, wybieraj urządzenia charakteryzujące się najwyższą klasą energetyczną (od A do A++). Pamiętaj, że dzięki zmywarce nie tylko oszczędzasz czas, ale również wodę i energię potrzebną do jej podgrzania.

Komputer i drukarka

1. Nie zostawiaj włączonego komputera jeśli z niego nie korzystasz przez dłużej niż 16 minut. 16 minut równoważy ilość energii potrzebną do ponownego włączenia go.
2. Większość komputerów ma funkcję zarządzania energią. Upewnij się, że aktywowałeś taką funkcję.
3. Połowę zużywanej przez cały komputer energii zabiera monitor. Wyłączaj go, jeśli z niego nie korzystasz.
4. Ustaw komputer tak, aby monitor po dziesięciu minutach nie używania przełączał się automatycznie na tryb stand-by (tryb czuwania), a po trzydziestu wyłączał się całkowicie. Zastosowanie wygaszacza ekranu
nie zmniejsza zużycia energii monitora!
5. Nie kupuj bardzo dużych monitorów. Im większy ekran monitora, tym większe zużycie energii.
6. Wybierając ekran monitora, zdecyduj się na płaski. Przy jego produkcji i użytkowaniu wskaźniki zużycia energii są niższe. Płaskie monitory zawierają również mniej szkodliwych dla warstwy ozonowej chemikaliów,
a generowane przez nie odpady są mniej toksyczne i mniej radioaktywne. Poza tym czas użytkowania płaskich monitorów jest średnio o 3 lata dłuższy niż monitorów tradycyjnych.
7. Wyłączaj drukarkę, jeśli jej nie używasz. Drukarka włączona non-stop do 93% energii zużywa na tryb czuwania, a tylko 7% na samo drukowanie!
8. Drukarki atramentowe, chociaż są wolniejsze, zużywają od 80% do 90% mniej energii niż drukarki laserowe.
9. Zanim wydrukujesz dokument czy e-mail, zastanów się czy nie wystarczy Ci jego elektroniczna wersja. W ten sposób nie tylko zaoszczędzisz energię, ale także drzewa i wodę potrzebne do produkcji papieru.

Czajnik elektryczny

1. Kiedy robisz sobie coś ciepłego do picia gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz. W ten sposób ograniczysz emisję dwutlenku węgla nawet o około 25 kg rocznie. Gdyby wszyscy Europejczycy gotowali tyle wody, ile potrzebują, czyli średnio o 1 litr wody dziennie mniej, zaoszczędzona energia mogłaby zasilić jedną trzecią oświetlenia ulicznego w Europie.
2. Kupując nowy czajnik, wybierz model z płaską grzałką, a nie z grzałką spiralną. Pozwoli to na gotowanie mniejszej ilości wody.

Transport

1. Jazda samochodem to duże ilości CO2 uwalniane do atmosfery. Nie używaj samochodu na krótkich dystansach do kilku kilometrów. Idź piechotą lub wybierz rower.
2. Jeśli jedziesz dalej, wybieraj komunikację zbiorową – autobus, tramwaj, pociąg.
3. Nie podróżuj samolotem. Samoloty ze wszystkich typów transportu emitują największe ilości CO2. Na przykład przelot na trasie Warszawa – Londyn – Warszawa „pompuje” do atmosfery aż 330 kilogramów CO2.
4. Jeśli planujesz kupić auto – kup mały model o niskim zużyciu paliwa. Unijne prawo nakazuje producentom samochodów umieszczać informacje dotyczące emisji CO2 i zużycia paliwa.

Wyłącz stand-by!

Czy wiesz, ze ładowarka telefonu komórkowego znajdująca się w gniazdku elektrycznym nadal pobiera energię, nawet jeśli nie jest do niej podłączony telefon? Ładowarka włączona na stałe do prądu marnuje 95% pobieranej energii, a telewizor w pozycji stand-by około 45% energii. Czerwona dioda przycisku stand-by, sygnalizująca stan czuwania urządzenia, świadczy o tym, że cały czas z sieci pobierany jest prąd, a tym samym któraś z elektrowni emituje dwutlenek węgla. To właśnie przycisk stand-by jest najbardziej podstępnym pożeraczem prądu, którego wpływ na klimat możemy łatwo zredukować. Ponadto,
wyłączając stand-by zapłacimy znacznie niższe rachunki za energię! Zazwyczaj w naszych mieszkaniach
występuje po kilka urządzeń, które posiadają funkcję stand-by. Gdyby tylko połowa urządzeń w naszym domu była wyłączana z sieci, a nie pozostawiana w stanie uśpienia, w skali kraju można byłoby zaoszczędzić 293,2 milionów PLN i wyemitować o 1 milion ton CO2 mniej. W 1999 roku Komisja Europejska oszacowała, że roczna konsumpcja energii w Europie przez urządzenia w stanie czuwania wynosi około 36 miliardów kWh, co odpowiada rocznej produkcji 12 elektrowni napędzanych węglem. Gdyby wszyscy Europejczycy zaprzestaliby używania trybu czuwania w przypadku samych tylko telewizorów (zakładając, że telewizję oglądamy około 3 godzin dziennie), zaoszczędzilibyśmy ilość prądu wystarczającą do zasilenia energią
kraju wielkości Belgii!
źródło: www.wwf.pl

Zadanie

1. Wejdź na stronę www.ecofoot.org i oblicz swój własny „odcisk stopy” (ślad ekologiczny) jaki pozostawiasz na Ziemi. Zastanów się, co możesz zmienić w swoich przyzwyczajeniach, aby obniżyć ten wskaźnik. Pamiętaj, ślad ekologiczny mierzy stopień w jakim konsumujesz zasoby naszej planety. Przedstawiany on jest w ilości globalnych hektarów w przeliczeniu na jednego mieszkańca Ziemi. Średnio, aby zaspokoić obecne potrzeby jednego człowieka, potrzeba aż 2,23 hektara. Tymczasem, jeżeli podzielimy powierzchnię Ziemi przez liczbę wszystkich ludzi żyjących na świecie, okazuje się, że na jedną osobę przypada zaledwie 1,78 hektara! Oznacza to, że już teraz potrzebujemy planety o jedną czwartą większej niż Ziemia. Średni ślad dla mieszkańca Polski wynosi 3,7 hektara. Tak więc, gdyby wszyscy ludzie na świecie żyli tak jak Polacy, potrzebowalibyśmy aż dwóch planet.

Zobacz więcej:

www.wwf.pl/kampanie/kampania_energia.php
[kampania WWF „Zróbmy dobry klimat”]
www.topten.info.pl
[przewodnik po energooszczędnych urządzeniach gospodarstwa domowego]
www.ec.europa.eu/environment/climat/campaign/index_pl.htm
[kampania Komisji Europejskiej „Ty też masz wpływ na zmiany klimatu”]
www.greenpeace.org/poland/kampanie/zmiana-klimatu
[kampania Greenpeace na temat zmian klimatu]
www.ecofoot.org
[tu obliczysz swój własny ślad ekologiczny]
www.aeris.eko.org.pl
[posadź drzewko z Fundacją Aeris Futuro, dedykując je bliskiej osobie]
www.bis.agh.edu.pl/energia
[kampania studentów AGH Oszczędź Sobie! Zatrzymaj Dobrą Energię!]
www.mycarbonfootprint.eu/pl
[kalkulator emisji dwutlenku węgla]
www.biomasa.org
[serwis na temat zmian klimatu i odnawialnych źródeł energii]
www.co2.org
[strona organizacji Climat Care na której policzysz, jakie ilości dwutlenku węgla emitujesz
do atmosfery poprzez transport]

Źródłem scenariuszy zajęć oraz materiałów jest strona Kampanii Edukacyjnej Kupuj Odpowiedzialnie www.ekonsument.pl . Zapraszamy do odwiedzin!!!